Samenvatting van het advies 2026/07: Federaal Actieplan Handicap 2025-2029
Op verzoek van de heer Rob Beenders, minister van Personen met een handicap en Gelijke Kansen.
Onderwerp:
Federaal Actieplan Handicap 2025-2029
Standpunt van de NHRPH:
- Een plan dat meer op actie is gericht, maar waarin de algemene ambitie in de zin van echte transversale inclusie ontbreekt. De NHRPH benadrukt dat het plan concrete doelstellingen bevat in plaats van louter intenties of vage studies. De NHRPH is echter ook van mening dat talrijke maatregelen ontoereikend blijven en niet volledig voldoen aan de verwachtingen van de VN-experten ten aanzien van Belgiƫ (zie rapport 2024), maar ook aan die van personen met een handicap.
- De digitale transitie als schijnoplossing voor toegankelijkheid. De NHRPH herinnert eraan dat 40 % van de bevolking te maken heeft met de digitale kloof. De "volledig digitale aanpak" vereenvoudigt de procedures niet, maar versterkt de uitsluiting. Menselijk contact en begeleiding blijven op alle gebieden onmisbaar.
- Het ontbreken van een begrotingskader. Zonder een bijbehorend begrotingskader wordt een adequate uitvoering van het plan ernstig in gevaar gebracht. Dit geldt in het bijzonder voor de hervorming van de wet van 1987 inzake tegemoetkomingen en de tienjarige visie op een toegankelijkere omgeving.
Eisen van de NHRPH:
- Zorgen voor een waardig bestaan. De inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT) moet worden verhoogd tot ten minste de armoedegrens. De IVT moet ook worden toegekend zodra het beroepsinkomen wegvalt. De hervorming mag geen nadelige gevolgen hebben voor verschillende vormen van samenwonen.
- Universele en bindende toegankelijkheid afdwingen. De doelstelling van volledige toegankelijkheid van alle gebouwen tegen 2036 moet gepaard gaan met strenge regels en sancties bij niet-naleving.
- De NHRPH structureel betrekken en zijn middelen versterken. De NHRPH dringt aan op de spoedige vervanging van de vertrokken medewerkers van zijn secretariaat: het behoud van zijn adviserende functie staat op het spel. De NHRPH benadrukt dat hij vanaf het begin van het politieke denkproces moet worden betrokken; alleen op deze manier kan worden gegarandeerd dat de werkelijke uitdagingen worden aangepakt en de hervormingen worden doorgevoerd waar personen met een handicap en hun families op rekenen.