Ga naar de inhoud
 
 
 

Advies 2026/14

Advies nr. 2025/14 van de Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap (NHRPH) betreffende diverse wijzigingen in het koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 22 mei 2003 betreffende de procedure voor de behandeling van de dossiers inzake tegemoetkomingen aan personen met een handicap, uitgebracht tijdens de plenaire vergadering van 18/05/2026.

Advies uitgebracht op verzoek van mevrouw Julie Clément, directrice-generaal van de DG Personen met een Handicap (DG HAN), bij brief van 8 mei 2026.

Het advies wordt gevraagd bij hoogdringendheid.

Lees de samenvatting van het advies

1. ADVIES BESTEMD

  • Voor opvolging aan mevrouw Julie Clément, Directrice-generaal van de DG Personen met een handicap
  • Voor opvolging aan de heer Rob Beenders, Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een Handicap en Gelijke Kansen
  • Ter informatie aan de heer Frank Vandenbroucke, Vice-eersteminister en Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding
  • Ter informatie aan de heer Bart De Wever, Eerste Minister
  • Ter informatie aan Unia
  • Ter informatie aan het Coördinatiemechanisme van het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap
  • Ter informatie aan de Federale Ombudsman

2. ONDERWERP

Het ontwerp van KB wijzigt het koninklijk besluit van 22 mei 2003 betreffende de procedure voor de behandeling van de dossiers inzake tegemoetkoming voor personen met een handicap. Het stelt met name als voorwaarde dat een aanvraag pas van kracht wordt als het dossier volledig is. Het voert ook een aantal bepalingen in om de administratieve formaliteiten te beperken en de rol van de ziekenfondsen te kaderen.

3. ANALYSE

A. Aanvraagformulier

De DG HAN verduidelijkt tijdens de plenaire vergadering van 18 mei 2026 dat de informatie die in het kader van het aanvraagformulier ("intake") moet worden verstrekt, uitsluitend betrekking heeft op de administratieve gegevens van het dossier en niet op medische informatie en verslagen. De DG HAN bevestigt uitdrukkelijk dat de persoon nooit het slachtoffer mag worden van vertragingen die te wijten zijn aan de organisatie van de zorg; de persoon kan elk document van sociaal-medische aard indienen zolang zijn dossier niet is onderzocht of het bezoek niet heeft plaatsgevonden. De NHRPH neemt kennis van deze belangrijke verduidelijking.

B. Datum van inwerkingtreding van een aanvraag

  • In het KB 2003 wordt een artikel 2/1 ingevoegd waarin wordt bepaald dat “de datum van ontvangst van de aanvraag [gelijk is aan] de datum waarop de persoon met een handicap de aanvraag heeft opgestart via de door de Dienst ter beschikking gestelde elektronische toepassing [...]. In afwijking van het eerste lid, voor zover de aanvraag niet volledig is ingevuld door de persoon met een handicap binnen 30 dagen na de dag waarop hij de aanvraag via de elektronische toepassing heeft opgestart, beschouwt de Dienst de datum van ontvangst van de aanvraag als de datum waarop de aanvraag volledig is ingevuld. Onder “volledig ingevuld” wordt verstaan dat alle door de elektronische toepassing gevraagde gegevens zijn verstrekt, zodat de aanvraag definitief kan worden ingediend. Indien de aanvraag niet volledig is ingevuld binnen 90 dagen na de datum waarop de persoon zijn aanvraag heeft opgestart, wordt deze als ingetrokken”.
    • Wat is de juridische betekenis van het woord ‘ingetrokken’: wordt de aanvraag geacht nooit te zijn ingediend, zonder dat er met terugwerkende kracht aanspraak kan worden gemaakt op tegemoetkomingen of sociale rechten? Wat zal de inhoud van de kennisgeving zijn; is er geen mogelijkheid tot beroep bij de rechter? Wat zijn de algemene gevolgen voor de betrokkene?

C. Wijze van indiening van een aanvraag en personen die bevoegd zijn om de aanvraag in te dienen

  • Artikel 3 van hetzelfde besluit, gewijzigd bij de koninklijke besluiten van 13 september 2004 en 19 juli 2013, wordt vervangen door het volgende:
    “Art. 3. § 1. De aanvraag wordt rechtstreeks ingediend door middel van een elektronische toepassing door de Dienst ter beschikking gesteld.
    § 2. De aanvraag kan ook in naam van de persoon met een handicap worden ingediend door de burgemeester van de gemeente waar de persoon met een handicap zijn hoofdverblijfplaats heeft, of bij het ziekenfonds waarbij ze is aangesloten, of door personen die de aanvrager machtigt om zijn of haar belangen te verdedigen.
    In geen enkel geval mag de burgemeester of het ziekenfonds de indiening van een aanvraag weigeren.”
    • Heeft deze formulering effectieve sancties tot gevolg? Momenteel dienen bepaalde gemeenten, met name die met een personeelstekort, de aanvragen niet meer in voor de personen. Wat gaat de formulering aan deze situatie veranderen ?

Zodra de aanvrager de aanvraag definitief heeft ingediend, krijgt hij hier meteen een kopie van. De ingevulde aanvraag blijft eveneens digitaal beschikbaar in de elektronische toepassing maar kan niet meer gewijzigd worden.

    • Het overhandigen van de kopie van het ingevulde aanvraagformulier is uiteraard een noodzakelijke stap die de situatie vastlegt. De NHRPH stelt voor om de aanvrager zelf te laten kiezen hoe hij de informatie ontvangt: op papier, via e-mail of via de eBox.
    • De NHRPH vestigt ook de aandacht op de situatie van personen voor wie de indiening van de aanvraag bijvoorbeeld plaatsvindt tijdens een bezoek aan de woning van de persoon; het overhandigen van de papieren kopie zou dan onmogelijk kunnen blijken.

§ 3. Het toezenden van de stukken aan de persoon met een handicap gebeurt met post naar zijn hoofdverblijfplaats of op elektronische wijze via de eBox, zoals bedoeld in de wet van 27 februari 2019 inzake de elektronische uitwisseling van berichten via de eBox.
Van deze verplichting kan evenwel afgeweken worden op verzoek dat aan de Dienst gericht wordt door de gerechtigde of één van de personen bedoeld in artikel 24, § 3, eerste lid.”.

    • De NHRPH begrijpt de verwijzing naar deze bepaling (die betrekking heeft op betalingen) niet. Betekent dit dat gevolmachtigden of ziekenfondsen in het kader van de door hen ingediende aanvragen niet kunnen vragen dat de verzending van documenten en de communicatie per post plaatsvinden?

D. Verzoek tot verzaking via elektronische weg

Aangetekende verzending is niet langer verplicht en de betrokkene of elke bevoegde persoon kan een aanvraag indienen via e-mail of via het elektronische formulier.

4. ADVIES 

A. Datum van inwerkingtreding van de aanvragen

De NHRPH waardeert de langere termijn die de persoon krijgt om de medische informatie te bezorgen; zij wenst bevestiging dat deze vrijstelling ook geldt voor verslagen met een medisch-sociale connotatie (school, maatschappelijk assistenten, enz.).

B. Wijze van indiening van aanvragen en bevoegde personen

De NHRPH staat positief tegenover alle maatregelen en procedures die de effectieve begeleiding van personen met een handicap bij het verkrijgen van hun rechten mogelijk maken. De NHRPH maakt zich echter zorgen over de voortdurende verschuiving van de verantwoordelijkheid van de Staat naar met name particuliere dienstverleners. Zien we niet het moment naderen waarop deze dienstverleners hun eigen voorwaarden zullen stellen? Bovendien zijn sommige gemeenten, in deze periode waarin de administratieve belasting sterk is toegenomen (hervorming van de werkloosheidsuitkeringen), volledig overbelast: zij kunnen mensen niet begeleiden bij het indienen van aanvragen en verwijzen hen nu al door naar hun ziekenfonds. Wat gaat er veranderen als er maatregelen worden opgelegd, maar de middelen niet volgen?

  • De NHRPH vraagt de federale regering om DG HAN de nodige personeelsmiddelen toe te kennen voor de uitvoering van haar taken

C. Verzoek tot verzaking via elektronische weg

  • De NHRPH steunt de maatregel