Tewerkstelling
In het gefederaliseerde België heeft de federale Staat nog slechts geringe bevoegdheden op het vlak van tewerkstelling. Toch is een job een zeer belangrijke factor voor integratie. Bovendien is er de link tussen tewerkstelling en inkomen. Daarom adviseert de Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap (NHRPH) nog regelmatig over dit thema, in samenspraak met de representatieve organisaties van de personen met een handicap die bevoegd zijn voor de regionale bestuursniveaus.
Om zijn principes en eisen op het vlak van de tewerkstelling van personen met een handicap kenbaar te maken stelde de NHRPH begin 2012 een positienota op.
Principes ondersteund en verdedigd door de NHRPH in zijn positienota
Het beleid moet:
- De tewerkstelling van personen met een handicap situeren binnen een mainstreaminglogica
- Beantwoorden aan de verplichting om de definitie van personen met een handicap (zoals vastgelegd in het VN-Verdrag) toe te passen
- Personen met een handicap "instrumenten" bieden die hen in de mogelijkheid stellen te werken (oriëntatie / onderwijs / vorming / begeleiding)
- Werk maken van de vertegenwoordiging van alle actoren (personen met een handicap, representatieve verenigingen, werkgevers, sociale partners, actoren uit onderwijs en vorming, arbeidsgeneesheren, ...), in het bijzonder door sensibilisering
- Personen met een handicap aansporen zich op de arbeidsmarkt te begeven
Positienota - Tewerkstelling van personen met een handicap (20/01/2014)
De NHRPH heeft in 2022 zijn positienota bijgewerkt. De NHRPH verdedigt daarin de toegang tot de gewone arbeidsmarkt voor alle personen met een handicap en formuleert onder meer aanbevelingen voor een volledige inclusie van personen met een handicap op de arbeidsmarkt.
Positienota - Tewerkstelling van personen met een handicap (20/06/2022)
Ook in 2023 heeft de NHRPH zijn positienota bijgewerkt. In de nieuwe positienota wordt verder ingegaan op permanente en toegankelijke opleidingen voor personen met een handicap en op redelijke aanpassingen. Er wordt ook de nadruk gelegd op het belang van positieve acties, de rol van de diensten voor arbeidsvoorziening, de rol van de vakbonden en het sociaal en economisch belang van de maatwerkbedrijven.
Positienota - Tewerkstelling van personen met een handicap (20/02/2023)
De federale regering streeft naar een arbeidsmarktparticipatiegraad van 80%, tegen 2029. Tegelijkertijd ondervinden personen met een handicap nog steeds talrijke obstakels om toegang te krijgen tot werk. Deze drempels zijn vaak het gevolg van een onvoldoende inclusieve arbeidsmarkt en samenleving. Om hierop te wijzen, heeft de NHRPH een nieuwe positienota over tewerkstelling opgesteld. Met deze nota benadrukt de NHRPH dat de doelstelling van 80% alleen haalbaar is als de arbeidsmarkt structureel inclusiever wordt en belemmeringen voor personen met een handicap worden weggewerkt.
Positienota - Richting meer tewerkstelling van personen met een handicap (09/02/2026)
De NHRPH wijst erop dat elke burger zich moet kunnen wenden tot het arbeidsbureau in zijn of haar regio:
1. Brussels Hoofdstedelijk Gewest
De belangrijkste steun wordt beheerd via het Actiris-portaal:
- activa.brussels "verminderde arbeidsgeschiktheid": hiermee kan de werkgever een vergoeding aftrekken van het nettoloon (tot € 23.400 over 36 maanden).
- Handicappremie van € 5.000 : een eenmalige premie die aan de werkgever wordt toegekend voor elke aanwerving van een werkzoekende met een erkende handicap.
- Dienst PHARE: biedt ondersteuning bij aanpassingen van de werkplek of de aankoop van specifieke hulpmiddelen.
2. Waals Gewest
Wallonië heeft het Activa-plan vervangen door de “Aides Impulsion”, maar beschikt over specifieke middelen via het AVIQ:
- Integratiepremie: de werkgever ontvangt gedurende maximaal één jaar een vergoeding van 25 % van het brutoloon.
- Compensatiepremie: ter compensatie van rendementsverlies, dekt een deel van het loon (vaak tussen 20 % en 50 %).
- Steun voor opleiding: de kosten voor omscholing worden gedekt.
3. Vlaams Gewest
Vlaanderen heeft zijn steunmaatregelen op 1 juli 2023 hervormd:
- Individueel Maatwerk: vervangt de voormalige VOP (Vlaamse ondersteuningspremie). Het gaat om een loonpremie en een begeleidingspremie op basis van de werkelijke behoeften van de werknemer.
- Tussenkomsten van het VAPH: het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap biedt steun voor werk en toegankelijkheid.